Ana sayfa Kpss Türkçe Testleri Paragrafın İçeriği-5

Paragrafın İçeriği-5

9
0

Paragrafın İçeriği konusunda kısa konu anlatımı ile konuya değindik. Paragrafın içeriği konusunda testimizde hazır sadece konulara göz atıp çözmesi kalıyor

KONU: “Parçada/paragrafta ne anlatılıyor?” sorusunun cevabı konuyu verir. Genelde birkaç sözcükten oluşur. Cümle biçiminde değildir.

“Anne sevgisi, sağlıklı yaşam..” vb

Konu bulunurken şunlara dikkat edilmelidir:

√ Parçada en çok tekrar edilen sözcükler üzerinde yoğunlaşılmalıdır.
√ Konu genelde giriş bölümünde verilir, bu nedenle ilk cümlelere dikkat edilmelidir.
√ Konu, parçanın tamamını kapsar nitelikte olmalıdır. Ancak konuyu ararken genellemeye gidilmemelidir. Konu, mümkün olduğunca parçayı da kapsayıcı şekilde daraltılmalıdır.

TEMA: Bir sanat eserinin merkezinde yer alan temel duygu ve düşünce demektir. Konu ile karıştırılmaması gerekir. Konu somutken, tema soyuttur. Tema genel, konu ise daha özeldir.
Örneğin “sevgi, ölüm, ayrılık…” birer tema, “Sevginin toplum yaşamındaki yeri” ise konudur.

Şiirde Tema: Şiirde dile getirilen duygu, düşünce ve hayale tema denir.
ANA FİKİR (ANA DÜŞÜNCE): Yazarın yazıyı yazma amacı, bize öğretmek istediği şeydir. Ana
düşünceyi bulmak için “Parçada/paragrafta yazar ne anlatmak istiyor?” sorusunu sorabiliriz.

√ Ana düşünce bir cümle biçiminde olur.  “Gelişmek için kitap okumalıyız” gibi…
√ Tüm paragrafı kapsayan genel bir yargı bildirir. Parça okunduğunda varılan ortak düşüncedir.
√ İlk ve son cümle ana fikir olabilir. Ancak ana fikir genelde sonuç bölümünde bulunur. Ana fikir
paragrafta hiç yazmıyorsa paragrafın genelinden çıkarım yapılır.

Ana düşünceyi bulmak için şunlara dikkat edilmelidir:

√ Önce konu bulunmalı, yazarın konuyu ele alış amacının ana düşünce olduğu unutulmamalıdır.
√ “kısaca, sonuçta, oysa, bence, özetle, çünkü, ama” vb. ifadelerden sonra ana düşünce gelebilir
√ Parçada atasözü veya örnek varsa, örnekten önceki yargı ve atasözü ana fikri verebilir.
√ Olumsuz cümleler ve olasılık (ihtimal) cümleleri ana fikir olamaz.

YARDIMCI DÜŞÜNCELER (YARDIMCI FİKİRLER): : Ana fikri desteklemek için sıralanmış küçük düşüncelerdir. Ana fikir yardımcı fikirlerin toplamıdır. Bir parçada bir ana fikir, birçok yardımcı fikir vardır. Paragraf içindeki her bir cümlenin ana fikri o paragrafın yardımcı fikirlerinden biridir.

  • Parçada sayı olarak birden fazladır.
  • Genellikle gelişme bölümünde yer alırlar.
  • Ana düşüncenin sınırlarını çizer.
  • Ana düşüncenin anlaşılmasını sağlayıcı niteliktedir.
  • Parçayı tam olarak kapsamaz.
  • Olumsuz sorularının çoğu yardımcı fikirlerle ilgilidir.

ANAHTAR KELİMELER: Henüz paragrafı okumamış birine gösterildiğinde paragrafın konusu ve içeriği hakkında doğru fikir veren kelimelerdir.

PARAGRAFIN BAŞLIĞI: Paragrafın konusunu en iyi biçimde yansıtan kelime ya da kelimeler metnin başlığı olabilir. Yani metnin başlığını bulmak için konuyu doğru anlamak gerekir.

GİRİŞ: Ayrıntılara girmeden konunun/düşüncenin tanıtıldığı bölümdür. Çoğu kez
paragrafın konusunu, bakış açısını ortaya koyan cümlelerdir. Giriş cümleleri “ Ama, fakat, ancak, oysa çünkü… ” gibi ifadelerle başlamaz. Bu tür ifadeler diğer bölümlerde bulunur.

GELİŞME: Giriş bölümünde ortaya konan düşüncenin/konunun geliştirilip örneklendiği cümlelerdir. Genelde birden fazla cümleden oluşur. Yardımcı düşünceler genelde bu bölümde bulunur. En uzun bölümdür.

SONUÇ: Konunun/düşüncenin bir sonuca bağlandığı bölümdür. Sonuç cümleleri “demek ki, demek oluyor ki, anlaşılıyor ki, öyleyse” gibi bağlayıcı ifadelerle başlar. Genellikle tek cümledir. Paragrafın küçük bir özeti gibidir. Ana fikir genelde bu bölümdedir.

Not: Örnek Paragraf 1 ve 2’nin bölümleri renklerle gösterilmiştir. İnceleyiniz

PARAGRAFTA ANLATICI TİPLERİ

3. KİŞİ ANLATIMI (“O” AĞZI): Olayların tamamen anlatıcının kontrolünde olduğu, anlatıcının her türlü detayı bildiği veya dışarıdan gözlemlediği anlatım türüdür. Genellikle fiiller 3. Tekil kişiyle çekimlenmiştir. En çok kullanılan anlatıcı tipidir.

“Kapıya doğru yürüdü. Kapıyı yavaşça açtı. İçeri girdi. Evin çok düzenli olduğunu gördü.”

1. KİŞİ ANLATIMI (“BEN” AĞZI): Olaylar anlatıcı tarafından yaşanıyormuş izlenimi vardır. Anlatıcı yaşadıklarını ve deneyimlerini öne çıkarır. “Ben” kavramı ön plandadır ve fiiller genellikle 1.tekil kişide çekimlenmiştir.

“Kapıya doğru yürüdüm. Kapıyı yavaşça açtım. İçeri girdim. Evin çok düzenli olduğunu gördüm.”

PARAGRAFTA BAKIŞ AÇILARI

Olayların, kahramanlardan biri tarafından anlatıldığı bakış açısıdır. Bu bakış açısında birinci kişi ağzı kullanılır. Anlatıcı yalnızca kendi aklından geçeni bilir, diğer kişileri gördüğü kadar anlatır.

Babam her sabah biz uyanmadan, karanlıkta kalkıyor, hiçbir şey yemeden ekmeğini alıp yola çıkıyordu. Hava kararırken yalıdan dönen toplayıcılarla o da dönerdi. Her gün altı liraya kadar gündelik alıyordu galiba.

GÖZLEMCİ BAKIŞ AÇISI: Bu anlatımda anlatıcı, gördüklerini kamera sessizliğiyle aktarır. Anlatıcı kahramanlardan
daha az şey bilir, hikâyedeki kişilerin aklından geçenleri bilmez, nesnel bir tavır takınır.

Adamın biri bir göletin başında oturmuş etrafı seyrediyordu. Bir köpek dikkatini çekti. Köpek, su içmek için
gölete geliyor ama suda yansımasını görüp korkuyordu ama sonunda susuzluğa dayanamadı ve kendini suya attı.

HAKİM (TANRISAL / İLAH) BAKIŞ AÇISI: Bu bakış açısında anlatıcı kahramanların psikolojik hallerini, aklından
geçenleri ve anlatılan yerin özelliklerini zaman ve mekan engeli tanımadan bilir. Anlatım, 3. kişi “o” ile yapılır.

Yol yürümekle bitmiyordu. Ali çok yorulmuştu. Ne kadar çok susadığını fark etti.

PAYLAŞ
Önceki makaleParagrafın İçeriği-4
Sonraki makaleBhutan Başkanı – TEDX
Bilim Delisi, Öğretmen, Yazılımcı, Grafiker ve Editör Kendi işini kendi yapmayı seven sürekli gelişime açık, yenilikleri hayranlıkla izleyen ve bunu kendinde izleyen, sürekli araştıran bilginin yararlı ve paylaşılması gerektiğine inanan genç teknoloji aşığı... Adobe Photoshop Adobe Illustraor Adobe After Effects Wordpres Editör Yazılımcı ( ASP, SQL) Öğretmen Elektronik Programcısı "Fazlasından Hiç Çekinmedim, Üzüldüğüm Azına Kaldıklarım"

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here