Ana sayfa Kpss Tarih Testleri Kpss Tarih, Osmanlı Devleti,Osmanlı Kültür, Medeniyeti

Kpss Tarih, Osmanlı Devleti,Osmanlı Kültür, Medeniyeti

65
0

Kpss Tarih – Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti – II

Osmanlı Devleti. Bir uçtan ta diğerine nam salmış ve devletleri himayesi altına almış kocaman bir devlet.Bu konumuzda Test Öncesinde başlıklı içerik ayrımlarıyla Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti içeriğinin konu anlatımını yaptık konu içerisinde osmanlı devletinin kültür ve medeniyeti hakkında konu anlatımına yer verdin hemen altında konu bitiminde testleri de mevcut hadi bakalım konuya geçelim.

Temel Kavramlar

Monarşi (Mutlakiyet): Egemenliğin tek kişide toplanmasıdır. Yönetim çoğunlukla babadan oğula geçer (Saltanat).

Teokrasi: Devlet ve toplum düzeninin işleyişinde etkili olan kuralların dine göre belirlendiği bir yönetim biçimidir.

Veraset Sistemi: Devletin başına geçecek şehzadenin, yani tahtın varisinin belirlenmesinin kurala bağlanmasıdır. (Örnek: Babadan oğula, Ekber-Erşet vs.)

 

HALK


ASKERİ (YÖNETEN) SINIF

  • İlmiye
  • Kalemiye
  • Seffiye

REAYA (YÖNETİLEN SINIF)

  • Çiftçi,
  • Tüccar,
  • Zanaatkar,
  • Halk

 

  • Adalet, Din ve Eğitim işlerine bakan sınıftır.
  • Kazasker, Şeyhülislam, Kadı ve Müderrisler.
  • ULEMA sınıfı da denir.
  • Şeyhül islam’ın FETVA yetkisi vardır (Dinen uygunluk)

  • Ehl-i kalem sınıfıdır.
  • Devletin mali ve bürokratik işlerine bakarlar.
  • Defterdar, Nişancı ve Reis-ül Küttab.

  • Kılıç ehli olarak bilinir.
  • Devleti koruyan, asayişi sağlayan, sınırları genişleten sınıftır.
  • Yönetim ve Askerlik işlerine bakarlar.
  • Vezir-i Azam, Vezirler, Yeniçeri Ağası, Kaptan-ı Derya, Beylerbeyi, Sancakbeyi.

Divanı Humayun

  • Vezirler
  • Sadrazam (Vezir-i Azam)
  • Kazasker (Kadı Asker)
  • Defterdar
  • Yeniçeri Ağası
  • Reis-ül Küttap
  • Nişancı
  • Müftü (Şeyhülislam)
  • Kaptan-ı Derya

Divan Üyeleri ve Diğer Görevleri

  1. Vezir-i Azam (Sadrazam)                Başbakan
  2. Defterdar                                    Maliye Bakanı
  3. Nişancı                                          Tuğracı, Tapu Kadastro
  4. Şeyhülislam (Müftü)                   Ulemanın Başı, Fetvacı
  5. Kazasker (Kadı Asker)                    Adalet ve Eğitim
  6. Reis-ül Küttap                             Dış İşleri Bakanı
  7. Kaptan-ı Derya(Kaptan Paşa)          Donanma Komutanı
  8. Yeniçeri Ağası                             İstanbul Emniyet Müdürü
  9. Rumeli Beylerbeyi                          Rumeli Eyalet Valisi
  10. Kadı                                           Adalet işleri (Hakim)
  11. Subaşı                                        Kazalarda Güvenlik Sorumlusu

  • Adalet, Noterlik ve Belediye işleri.
  • Görev süreleri 18 ay ile 3 yıl arasında değişir.

not: Kadıların görev yerlerinin kısa sürede değiştirilmesinin nedeni, halk ile yakın ilişkiler kurup tarafsızlıklarını kaybetmelerini önlemektir. (Rüşvet ve iltimas)

Saray Görevlisi

Kapı kulu Askerleri      

Eyalet Askerleri (Tımarlı Sipahiler)

Donanma

Yardımcı Birlikler

  • Akıncılar
  • Gönüllüler
  • Deliler
  • Derbentçiler
  • Sakalar
  • Bağlı Beyliklerden Gelen Birlikler
  • Merkez (İstanbul) ordusudur.
  • Devşirmedirler.
  • Sürekli Askerdirler.
  • Ulufe adı verilen maaş alırlar.
  • Cülus Bahşişi alırlar.
  • Yeniçeriler bu ordudadır.

Balkanlardan alınan Hiristiyan çocukların Türk ailelerin yanına verilmesinin sebebi; ONLARA;

  • İslamiyet’i öğretmek,
  • Türkçe’yi öğretmek,
  • Türk adet ve geleneklerini öğretmek.

Karesioğulları, Osmanlıya katılan ilk beyliktir. Çanakkale, Balıkesir civarında kurulmuş olan bu beylik denizcilik ile uğraşmıştır ve donanmaları vardır.

İlk donanma Karesi oğulları’nın ele geçirilmesi ile elde edilmiştir (Orhan bey).

Osmanlı’nın ilk tersanesi Yıldırım Bayezid döneninde yapılmıştır.

Donanma Kanuni S.S. Devrinde zirveye ulaşmıştır.

 

Tarım ile uğraşan Osmanlı askeri sınıfının adı nedir?

A.Tımarlı Sipahi            B.Yeniçeri              C.Kapıkulu

Devşirme sisteminde çocuklar nerden alınırdı?

A.Afrika              B.Asya             C.Balkanlar          D.Anadolu             E.Ortadoğu

Kapıkulu askerlerinin aldığı maaşın adı nedir?

A.Ulufe                  B.Yevmiye              C.Yıllık              D.Cülus                 E.Tazminat

 

 

  • Sıbyan Mektebi  (İlk Okul)
  • Loncalar (Çıraklık Eğ.)
  • Medreseler
  • Enderun Mektebleri
  • Tekkeler
  • Yabancı Okullar

MEDRESE

  • Öğrenciler Türk-Müslüman
  • Sivil Eğitim kurumlarıdır
  • Eğitim dili Arapça
  • Çoğunlukla Dinsel eğitim
  • Giderlerini Vakıflar karşılar
  • Mezunları: eğitim, hukuk ve din alanında görev yapar (ULEMA)

ENDERUN

  • Öğrenciler Devşirme kökenlidir
  • Askeri Eğitim kurumlarıdır
  • Eğitim dili Türkçe
  • Askerlik, Yönetim vs. din dışı konularda eğitim verilmiştir

Not:Osmanlı Devletinde farklı eğitim kurumlarının varlığını sürdürmesi, öğretim birliğinin olmadığının ve kültürel farklılığın kanıtıdır.

 

MÜSLÜMANLAR

  • Egemen sınıftır.
  • Türk, Arap, Fars (İran)
  • Silah taşıma ayrıcalığına sahiptirler (Askerlik)

GAYRİMÜSLİMLER

  • Müslüman olmayanlardır.
  • Hıristiyanlar ve Musevilerdir.
  • Askerlik yapmazlar, buna karşılık CİZYE verirler.

Not: Osmanlı Devleti’nde toplumun ümmet esasına göre örgütlenmesi devletin “teokratik” yapısını kanıtlar.

ŞER’İ HUKUK

Kur’an ve hadislere dayanır ve fıkıh kitaplarında toplanırdı.(Din kaynaklıdır)

ÖRFİ HUKUK

  • Din dışı hukuk sistemidir.
  • Geleneklere ve akla dayalıdır.
  • Padişahların emir ve fermanlarıdır (Kanunnameler)

Not-1:

  • Osmanlıda, fethedilen ülkelerin yerel hukuk sistemleri de uygulanmıştır.
  • Bu durum, imparatorluk olmanın bir sonucudur.
  • Yani devlet içerisinde birden çok ulus (millet) olması ve bunların farklı dinlere mensup olması kendi hukuk sistemleri ile yönetilmelerinde etkili olmuştur.
  • Bu durum Osmanlının HOŞGÖRÜLÜ olduğunu gösterir.

Not-2:

  • Osmanlı Devletinde;
  • Azınlıklara
  • Yabancılara (kapitülasyonlardan dolayı)
  • Ayrı hukuk sistemleri uygulanmış ve kendi mahkemelerini kurma hakkı tanınmıştır.
  • Bu durum Osmanlı Devletinin Hukuk Birliğini zedelemiştir.

 

Miri Arazi

  • Devlet Arazisidir
  • Alınıp Satılamaz
  • Ekmeyen’den çift bozan alınır yada toprak geri alınır.

Vakıf Toprağı

  • Hayır kurumlarının dır.
  • Sosyal dayanışma.
  • Alınıp Satılamaz.
  • Dini nitelik taşır.

Mülk Arazi

  • Öşri
  • Haraci

Miri Topraklar

  • Mülkiyeti Devlete Aittir.
  • Vergisi Tımarlı Sipahiye Aittir.
  • Tasarrufu Köylüye Aittir.
  1. DİRLİK: Memur veya komutanlara hizmetleri karşılığı bir bölgenin gelirinin      verilmesidir. Aldığı vergilerin bir kısmı ile asker yetiştirir. Üç kısma ayrılır;
  • HAS: Geliri 100.000 akçeden fazla olan topraklardır.
  • ZEAMET: 100.000-20.000 akçe arası.
  • TIMAR: 20.000 akçeden az.
  1. YURTLUK: Geliri sınır boylarını bekleyen askerlere verilirdi.
  1. OCAKLIK: Geliri, kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılır.
  1. MUKATAA: Doğrudan hazineye aktarılır.
  1. PAŞMAKLIK: Geliri padişahın ailesine aktarılır.
  1. MALİKANE: Kahramanlık gösteren kişilere verilen topraklardır.
  1. METRUK: Otlak, mera, çayır gibi tarıma kapalı, halkın ortaklaşa kullandığı topraklardır.

 

 

 

  • Bir bölgenin vergi gelirlerinin açık arttırma usulü peşin olarak satılmasıdır.
  • Bu uygulamanın yapıldığı eyaletlerde tımar sistemi uygulanmaz, bu eyaletler saliyaneli (yıllıklı) eyaletlerdir.
  • Bu uygulamada vergiyi toplayan komisyoncuya (tefeciye) “mültezim” denir.
  • Yeniçeri Ağası (Asayiş İşleri)
  • Taht Kadısı (Adalet İşleri)
  • Şehremini (Belediye Başkanı)
  • Muhtesip Ağa (Maliye İşleri)

Hangisi belediye başkanıdır?

A.Şehremini             B.Kadı             C.Subaşı            D.Nişancı             E.Sadrazam

İstanbul’un adalet işlerinden sorumlu olan kimdir?

A.Taht Kadısı             B.Kazasker           C.Kadı

Devlete ait topraklara ne ad verilir?

A.Miri                     B.Dirlik               C.Vakıf                D.Öşri                 E.Haraci

  1. Osmanlı’da yöneten sınıfın adı nedir? (Kul)
  2. Osmanlı’da yönetilen (halk) lere ne ad verilir?
  3. Padişah tahta oturduğunda asker ve memurlara dağıttığı para?
  4. Osmanlı gümüş parası?
  5. Osmanlı’da kılıç ehli (askerler) ?
  6. Devlete ait topraklar?
  7. Devşirme yüksek okulu?
Enderun Cülus Reaya Medrese
Akçe Seyfiye Askeri Miri

İstanbul’un İsimleri

  • KONSTANTİNOPOL
  • KONSTANTİNİYYE
  • KONSTANTİNOPOLİS
  • İSLAMBOL
  • DERSAADET
  • ASİTANE, PA-İ TAHT
  • İSTANBUL

HAT SANATI HÜSN-Ü HAT (GÜZEL YAZI) Bu yazıyı yazanlara Hattat Denir.

PADİŞAH FERMANI (HATT-I HUMAYUN)

DOLMABAHÇE SARAYI (TÖREN SALONU)

TOPKAPI SARAYI KUBBEALTI (DİVAN-I HUMAYUN)

 

 

 

 

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here